Gehoord in 't TV-journaal: de NMBS zal op 7 januari 2008 wijzigingen aanbrengen aan de pas gewijzigde dienstregeling, deze nieuwe wijzigingen worden op 3 januari toegelicht.

Nieuws van 't gazettenfront, zoals beloofd: Infrastructuurbeheerder Infrabel en operator NMBS zijn er niet in geslaagd de treinen in 2007 stipter te laten rijden. De stiptheid is nog slechter dan in 2006 en voorgaande jaren. In november kwam slechts 86,3 procent van de treinen op tijd of met minder dan vijf minuten vertraging in het eindstation aan. Echt op tijd reed 43 procent. 1.335 treinen werden geheel of gedeeltelijk geschrapt. Op de lijn Antwerpen-Brussel reed maar 34,8 procent volgens het spoorboekje. Over 2007 zal het algemene stiptheidspercentage van de treinen zo'n 89 procent bedragen. Bijna net zo slecht als in het rampjaar 1998 (88,9 procent). In 2007 zal slechts 47 procent van de treinen helemaal volgens het spoorboekje gereden hebben. Dat cijferwerk haalt Het Nieuwsblad bij Het Belang van Limburg en de Gazet van Antwerpen. Infrabel plant de werking van de mobiele ploegen bij te sturen en te verfijnen. Verder zal het in en rond Brussel al de bovenleidingen moderniseren. Daarnaast vermindert Infrabel het aantal seinhuizen tussen 2005 en 2012 van 368 naar 31, zodat het efficiënter wordt.

Vanochtend zat iedereen goed en wel neer toen de treinbegeleidster omriep dat door een dodelijk ongeval in Dilbeek aan de overweg de P-trein rechtstreeks naar Brussel Zuid (en verder naar Etterbeek) zou rijden. Meer dan de helft van de feitelijk weinige inzittenden stapten af, enkele anderen stapten in en om 07.29 uur vertrok de trein op zijn gemakske naar Brussel Zuid, en verder, wat mij toeliet in Brussel Centraal af te stappen en voor een derde maal deze week een wandelingetje te maken naar kantoor, waar ik nu wel om 08.23 uur aankwam. Dit staat in de krant over het ongeval: "Aan de overweg bij het station van Dilbeek is omstreeks 06.50 uur een vrouw omgekomen, toen ze door een trein werd gegrepen. Sinds 09.00 uur verloopt het spoorverkeer tussen Ternat en Jette opnieuw over twee sporen. Dat is vernomen bij de politie van Dilbeek en bij spoorbeheerder Infrabel. De 45-jarige vrouw uit Dilbeek stak de overweg over op het ogenblik dat de slagbomen gesloten waren. Ze werd aangereden door de trein die van Gent-Sint-Pieters naar Brussel reed. Door het ongeval moesten de passagiers van de trein overstappen op een bus. In beide richtingen was het spoorverkeer een half uur afgesloten. 'Om 7.20 uur was opnieuw één spoor vrijgemaakt. Een aantal treinen werden omgeleid via een ander spoor dat in de buurt ligt', zegt Frédéric Petit van Infrabel. Tot 9 uur was er geen treinverkeer mogelijk tussen Jette en Ternat. Een honderdtal reizigers die vanuit Brussel richting Aalst spoorden, moesten in Jette wachten op een vervangende busdienst. Hoewel de komst van de bus om 8u al werd aangekondigd, was de bus om half tien nog altijd niet ter plaatse." Dat moet plezant geweest zijn, meer dan anderhalf uur in de kou staan wachten...

Ik ben er nu van af voor dit jaar (grondige zucht van verluchting), als hier nog iets gemeld wordt, komt het naar alle waarschijnlijkheid uit het nieuws, dus eigenlijk dubbele lektuur. Zoals dat er deze maand door de OVS niet meer op zaterdag gestaakt wordt, maar misschien gebeurt dat wel in januari. Een geluk dat de Geraardsbergse Padstappers hun Manneken Pistocht op zondag organiseren (de 50 km gaat van 't jongste exemplaar in Brussel naar 't oudste in Geraardsbergen).

Vanochtend was de P-trein al helemaal geschrapt wegens technisch defect. 't Is toch woensdag, vandaag, er waren toch twee dagen voor onderhoud en herstel (zie samenvatting krantenartikel van eergisteren)? In ieder geval, ik nam dan dezelfde trein van 07.22 uur naar Schaarbeek en kwam op 't gewone uur op kantoor aan, omdat ik in Brussel Centraal eerst een Key Card kocht, de laatste voor dit jaar.

Intussen las ik in de krant dat de zaterdagacties van de OVS geannuleerd zijn, alleen de 24-uren stakingen van kerstavond en oudejaarsavond blijven behouden, omdat de reden daar in de dienstregelingen van het personeel ligt.

Vanochtend was de P-trein aangekondigd met 20 minuten vertraging. Omdat ik mijn overuren niet aan de NMBS wil spenderen, heb ik de trein van 07.22 uur naar Schaarbeek genomen en in Brussel Centraal uitgestapt en vandaar naar kantoor gewandeld. Ik was daar eerder dan was ik met een stipte P-trein vertrokken, en ik heb er geen strak tempo op nagehouden, hoor, nauwelijks 6 km/h voor ongeveer 2 km en drie keer trappen (naar de lokettenhal, in de Ravensteingalerij en net voor het Warandepark)... Over de oorzaak waarom treinen op maandag nog al eens problemen hebben, staat vandaag in Het Nieuwsblad (en misschien andere kranten) het volgende te lezen bij het volgen van deze link (al weet ik niet hoe lang deze link actief blijft). Uit dat artikel onthoud ik het volgende:

"Alle treinen naar Brussel zouden dubbeldekkers moeten zijn. Dat is de enige oplossing om meer mensen te transporteren want de spits zit nu al aan zijn limiet", zegt spoorjournalist Herman Welter die het openbaar vervoer kent als zijn broekzak. Ik wil hem daar wel in bijtreden, op voorwaarde dat het om moderne dubbeldekkers gaat, die oudere bieden niet zo erg veel meer zitplaats, zeker niet op de verdieping aan het raam. "De onderhandelaars van oranje-blauw hadden tijdens het formatieberaad de wens uitgedrukt om nog eens 25 procent meer spoorreizigers te vervoeren, maar dat is een absurd voorstel. Zonder meer middelen kan de NMBS deze opdracht onmogelijk uitvoeren", zegt Herman Welter. "De rijtuigen bieden nu veel meer comfort dan vroeger doordat de individuele reiziger meer ruimte heeft gekregen. Het plaatstekort is helaas de tol van meer reiscomfort." Juist om dat plaatstekort op te vangen, stelt hij allicht voor dat alle treinen naar Brussel dubbeldekkers zouden moeten zijn. Ik vraag me wel af welk Brussel hij bedoelt: alle Brusselse stations, of enkel de drie van de noord-zuidverbinding? Want, zo zegt de journalist terecht: "De Brusselse noord-zuidverbinding blijft de flessenhals van ons spoornet." Persoonlijk vind ik overigens dat treinbegeleiders niet alleen kaarten moeten controleren maar ook de manier van reizen. Ik merk 's avonds al te dikwijls dat zitplaatsen geblokkeerd zijn door bagage die eenvoudig genoeg tussen rugleuningen kunnen geduwd worden, maar daar heeft de eigenaar wellicht geen fut voor. Hier moet de treinbegeleider zijn verantwoordelijkheid opnemen. Zoals agenten doen in het verkeer.

Overvolle treinen zijn volgens Welter ook het gevolg van de vele defecten aan treinmaterieel. "Dat leidt tot het schrappen van treinen of kortere en dus nokvolle treinen. De onderhoudsateliers zijn in het weekend gesloten. Er zijn wel kleine ploegen beschikbaar maar die kunnen geen ingrijpende herstellingen uitvoeren. Een continu bedrijf als de NMBS zou van het weekend toch gebruik moeten maken om zijn treinen in een optimale conditie te houden. Nu gebeurt er in de weekends nagenoeg niets en daarvan is de pendelaar op werkdagen de dupe." Dat heb ik deze ochtend dus weer gemerkt, al ken ik de oorzaak van de vertraging niet (het kan even "goed" om een persoonsongeval gaan).

"Soms moeten de spoormensen heel snel oplossingen zoeken voor een defecte trein. Maar sinds de verkeersleiding in Brussel werd gecentraliseerd, is dat minder evident. Zij kunnen nu minder snel inspelen op een lokaal probleem. Die samenvoeging van de gewestelijke verkeersleidingen was geen verstandige beslissing. Vroeger kenden de spoormannen perfect hun regio, nu wordt de centrale bemand met veel nieuwe mensen zonder ervaring. Dat wreekt zich dagelijks."

Soms zijn de eivolle treinen ook de fout van de gehaaste reizigers. "Blijkbaar verkiezen veel reizigers de intercitytreinen boven de piekuurtreinen", stelt Welter vast. "Ik zie regelmatig volle treinen vertrekken terwijl er een paar minuten later een trein met voldoende zitplaatsen is. In het station van Sint-Niklaas stappen mensen op de overvolle IC-trein naar Antwerpen terwijl er aan de ander kant van het perron een halfvolle trein staat te wachten die onmiddellijk nadien vertrekt. De reizigers zijn niet bereid even te wachten om dan in comfortabele omstandigheden te reizen. Mensen hebben geen geduld meer. Wellicht kan een betere communicatie naar de reizigers daaraan verhelpen. De stationsverantwoordelijken moeten er werk van maken." Of dat fout is, weet ik nog zo niet. Zal die piekuurtrein niet meer haltes tellen dan de IC-trein, die hij als voorbeeld neemt? De reiziger wil gewoon zo min mogelijk tijd verspillen aan zijn verplaatsing, dat is mijns insziens toch simpel te begrijpen? Wat die communicatie in de stations betreft, bij chaotische omstandigheden gebeurt het wel al eens dat omgeroepen wordt welke trein het eerst vertrekt naar welke bestemming. En op de i-dienstregeling op de website van de NMBS wordt aangegeven welke treinen dikwijls een overbezetting kennen. Tot slot hierover mag ik zeggen dat ik van gebrek aan zitplaats nauwelijks te klagen heb over een heel jaar bekeken. Alleen in de treinen naar de Dodentocht in Bornem is veel te weinig plaats...

Een tweede artikel betreft een oproep tot actie vanwege de treinreizigers. Een bericht hierover vond ik gisteravond al in het gastenboek van deze website. Maandag 7 april 2008 is daarbij uitgeroepen tot "Dag van de Lege Trein". Die dag neemt niemand (dus ook geen toeristen en senioren, hé, mensen - mijn eigen toevoeging) de trein en zullen de Belgische treinen leeg rondrijden. Zo staat het toch tenminste in een kettingmail en in dat bericht in mijn gastenboek. Wie de initiatiefnemers zijn van de actie is niet duidelijk ("Actie Lege Trein" staat als naam in mijn gastenboek). "De Belgische treinreizigers zijn het beu: overvolle treinen tijdens de spitsuren, een gammele nieuwe dienstregeling sinds begin december, systematische kleine of grote vertragingen, ridicule compensaties bij vertragingen, vuile treinen, gebrekkige communicatie in de stations, afgeschafte haltes en een reeks stakingen die de pendelaar gijzelen", zo is te lezen in het bericht. "Daarom laten we op 7 april 2008 de macht van de reiziger zien: op die datum zullen de treinen leeg rondrijden." De pendelaars hebben naar eigen zeggen niets tegen vakbonden, personeel en directie van de NMBS of tegen de minister van Verkeer, maar uiten op die manier op een vrijwillige en geweldloze (en naar mijn weten ook wettelijk, want het gaat niet om een betaalstaking) manier hun ongenoegen. Ik ben eens nieuwsgierig hoeveel mensen er zullen op in gaan. En of er anderen zijn die zullen denken: "Ha, we zullen nu eens veel plaats hebben, zie!" En de treinbegeleiders hebben dan een zéér rustige dag... Ik heb net eens gekeken op de blog van Spoorvreter, maar hij maakt (nog?) geen gewag van deze actie. Ik wil wel meedoen als ik merk dat ik niet de enige ben, doch een deeltje van minstens 75% van de reizigers.

Vanavond kwam de intercity 2237 met een kwartiertje vertraging aan in Denderleeuw, zonder verdere uitleg... Er zijn op korte tijd gewoon veel te veel treinen die aan spoor 2 van Brussel Centraal reizigers dumpen of oppikken. Op de website van de NMBS roept de directie van de hele groep op om verdere sociale acties te voeren, dat is wellicht gericht naar de OVS die morgen wil staken zoals vorige zaterdag. Ik verneem het wel als ze niet wil dat ik haar oproep hier herhaal, al valt het op dat zo'n oproep, bij mijn weten, nog niet gedaan is wanneer het een staking tijdens gewone werkdagen betreft (in de tekst zelf valt het woord "weekend" meermaals op):

"Het voorbije weekend voerden treinbestuurders en treinbegeleiders aangesloten bij het OVS, een niet-erkende vakbond, een stakingsactie. Er werd ook een stakingsaanzegging ingediend voor de komende zaterdagen en de feestdagen. Het motief voor deze acties komt neer op een vraag voor extra personeel en extra loon. Hierover werd in de officiële overlegorganen al uitvoerig gesproken. Via een communicatie naar al haar medewerkers roept de directie van de NMBS-Groep dan ook op om géén verdere sociale acties te voeren.

De NMBS-Groep heeft de voorbije jaren een opmerkelijke vooruitgang gekend. Jaar na jaar stijgt het aantal reizigers. De aandacht voor de klant en de inspanningen van de medewerkers van de NMBS-Groep werpen hun vruchten af. Ook de sociale vrede speelt een uiterst belangrijke rol in dit succes. Honderdduizenden mensen vertrouwen immers dagelijks op de NMBS-Groep voor hun verplaatsingen. Omdat sociale vrede van zo’n cruciaal belang is, doet de NMBS-Groep al jaren veel inspanningen om goede professionele relaties te onderhouden met de erkende vakbonden.

Het voorbije weekend werden de reizigers en de directie geconfronteerd met een stakingsactie van treinbestuurders en treinbegeleiders aangesloten bij het OVS. Er werd door hen ook een stakingsaanzegging ingediend voor de komende zaterdagen en de feestdagen. Betrokken organisatie werd tot twee keer toe ontvangen door de directie.

Het motief voor deze acties komt neer op een vraag voor extra personeel en extra loon. Hierover werd evenwel vooraf in de officiële overlegorganen al uitvoerig gesproken.

Extra personeel:
Na een aantal jaren met nagenoeg géén aanwervingen, werden er de voorbije twee jaar massaal treinbestuurders en bestuurders-rangeringen aangeworven. Na de aanwerving van 200 bestuurders en 138 bestuurders-rangeringen in 2006 werden dit jaar al 483 bestuurders en 23 bestuurders-rangeringen aangeworven. Deze aanwervingen zullen – gelet op de opleidingsduur van 1,5 jaar – vanaf nu dan ook voelbaar worden op het terrein. Voor 2008 wordt de rekrutering van 350 bestuurders en 150 bestuurders-rangeringen gepland. De daaropvolgende jaren zal een aanwervingritme van ongeveer 400 bestuurders per jaar worden aangehouden.

De directie van de NMBS-Groep is er zich van bewust dat de wijziging van de dienstregeling van 9 december, net zoals voor de reiziger, ook voor het personeel een aanpassing vraagt. Bovendien valt deze aanpassingen als gevolg van internationale afspraken ook in een moeilijke periode.

Om daaraan tegemoet te komen en rekening houdend met het beduidend kleiner aantal reizigers op die dagen werd met de representatieve vakbonden overeengekomen dat op 24 en 31 december een dienst van het type R7 (wat neerkomt op de dienstverlening op een zondag) wordt voorzien. Hierdoor wordt het aantal vereiste personeelsleden op die dagen met meer dan de helft verminderd. Bovendien zal maximaal beroep worden gedaan op vrijwilligers en lokaal onderling overleg voor de diensten op 24 en 31 december. Tegelijkertijd is met de erkende organisaties overeengekomen om de toelage voor zaterdagwerk toe te kennen voor de prestaties op 24 en 31 december.

Bovendien zal de directie van de NMBS-Groep trachten om de wijziging van de dienstregeling, die volgens Europese afspraken steeds in december plaatsvindt, internationaal naar januari te verschuiven.
Daarnaast wordt - in functie van de resultaten van een lopend proefproject – onderzocht of de planning van de vrije dagen voor treinpersoneel, die van december tot december wordt opgesteld, voortaan tot half januari kan gebeuren.

Wat toekomstige wijzigingen in de dienstregelingen betreft, werd overeen gekomen om deze sneller naar het personeel te communiceren. Hierbij engageren alle betrokken diensten zich ertoe om bij het opmaken van de dienstregeling de strikte timing nauwgezet te respecten.

Loonsverhoging:
De directie van de NMBS-Groep is niet akkoord met de visie dat voor het treinpersoneel de voorbije jaren géén inspanningen werden gedaan. Als erkenning voor de druk die met dit beroep gepaard gaat, werd op basis van het sociaal akkoord bereikt met de vakbonden en mee dankzij de inzet van de directie de pensioenleeftijd voor het rijdend personeel recent nog in de wet vastgelegd op 55 jaar. Hierdoor werd dit principe verankerd. Voordien moest dit om de twee jaar worden onderhandeld zonder garanties voor de toekomst.

De regelgeving i.v.m. dienst- en rusttijden doorstaat eveneens gemakkelijk de vergelijking met het Europese gemiddelde. Bovendien hebben treinbestuurders bij NMBS meer vrije dagen dan die in de ons omringende landen. Ook de salarissen doorstaan de vergelijking.

De onderhandelingen voor een volgend sociaal akkoord voor alle medewerkers van de NMBS-Groep zullen met de erkende vakbonden worden gevoerd. Het spreekt voor zich dat deze onderhandelingen in een sereen klimaat moeten gebeuren en bijgevolg niet onder druk van sociale acties kunnen plaatsvinden.

De directie is ervan overtuigd dat alle medewerkers het succes van de voorbije jaren wil verder zetten. Het vertrouwen in de dienstverlening is hierbij cruciaal. Er wordt dan ook opgeroepen om géén verdere stakingsacties meer te voeren."

Vanavond vernam ik via het VRT-journaal tot mijn grote verbazing dat twee spoorwegvakbonden een spontane staking hadden laten uitbreken. De treinbestuurders legden het werk neer wegens extra werkdruk door de nieuwe dienstregeling en ontevredenheid over de bijhorende uurroosters. "De NMBS heeft beloofd tegen vrijdag de nieuwe uurroosters van de treinbestuurders te verspreiden. De treinbestuurders zijn daarom bereid om de actie op te schorten", aldus Jozef Cnudde van het gemeenschappelijk vakbondsfront. De NMBS betreurt de spontane staking. Weinig reizigers zijn tevreden met de nieuwe dienstregeling, maar hoor je hen van staking spreken? "Door de acties hebben we 19 treinen moeten afschaffen en is de avondspits grondig verstoord", zegt woordvoerder Geert Dierickx. "Door snel overleg is er wel een akkoord gekomen met de vakbonden. Er was vooral ontevredenheid over het niet kunnen opnemen van vakantiedagen in de eindejaarsperiode, na de gewijzigde uurroosters door de nieuwe dienstregeling. Een structurele oplossing voor het personeelstekort komt er pas als de 100 nieuwe treinbestuurders hun opleiding beëindigd hebben." De Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers (BTTB) noemt de staking onaanvaardbaar. "Duizenden nietsvermoedende reizigers zijn opnieuw de dupe van een intern sociaal NMBS-conflict en moeten vanavond proberen thuis te geraken. Dat deze spontane staking in de avondspits valt, net na de invoering van de nieuwe dienstregeling die voor veel reizigers ook al voor ongemakken zorgt, maakt het onbegrip van de reizigers nog groter", aldus Kees Smilde van de BTTB. Al heb ik er dus geen last van gehad, toch vind ik een spontane staking tijdens de avondspits zeer laakbaar en mijn solidaire sympathie gaat uit naar de pendelaars die een andere trein moesten zoeken en later dan voorzien op hun avondbestemming (gewoonlijk is dat het thuisfront) aankwamen.

Vandaag testte ik dus de nieuwe dienstregeling en die begon al met een aangekondigde vertraging van 7 minuten voor de piekuurtrein die dan vier minuten eerder werd geprogrammeerd... De vertraging in Brussel Schuman viel mee, en intussen was de krant al half uitgelezen (de sportkrant was aan de beurt toen ik uitstapte). 's Avonds, terwijl ik wacht in de lokettenhal van Brussel Centraal, zie ik dat de voorgaande treinen, die naar Herne en die naar Mons, omgewisseld zijn, en vandaag had die van Herne vijf minuten vertraging, de trein naar Aalst en verder mocht voor. In het nieuws op TV, radio en in de krant zijn het vooral de pendelaars met overstap die te klagen hebben over niet zo professionele verbindingen.

De Standaard meldt dat de OVS zich houdt aan zijn plan om de komende zaterdagen in december alsook op 24 en 31 december te staken, het gaat om werkonderbrekingen, maar er staat niet in detail bij hoeveel en hoelang die zouden duren. Op 24 en 31 december zou die vakbond een 24-urenstaking laten beginnen om 14 uur. De OVS wil vooral dat de NMBS meer treinbestuurders in dienst neemt. Het nijpend personeelstekort leidt nu tot een hoge werkdruk en stress. Verder eist de vakbond, die vooral treinbestuurders en -begeleiders vertegenwoordigt, een opwaardering van het beroep van treinbestuurder en dus meer loon. Zo zo, stress, dat moeten de reizigers (voor een keer eens geen of zeer weinig pendelaars...) dan maar delen, zeker? Precies of het is hun fout dat de NMBS geen geld (noch tijd: opleiding bij aanwerving) heeft voor nieuwe treinbestuurders. Enfin, de wandelaars maar verwittigen is de sociale boodschap.

De Standaard meldt dat 65 procent van de treinritten kampt met vertraging, dat cijfer kreeg de krant van de Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers (BTTB) die vrijwilligers vroeg om van 1 tot 31 oktober via een speciaal opgezette website de voorziene en de werkelijke vertrek- en aankomsttijden van de trein(en) 's morgens en 's avonds te registreren (ik heb daar ook aan meegedaan). In die periode werden 10.700 ritten geregistreerd. Daaruit blijkt dat de treinen gemiddeld 9,7 minuten vertraging hebben, 4 minuten meer dan vorig jaar. 65 procent van de treinen kampt met vertragingen van meer dan 5 minuten. Dat is niet alleen te verklaren door incidenten, zoals twee stakingsdagen en de koperdiefstallen. Vooral bij de aansluitingen voor overstappende treinreizigers wringt het schoentje (daar heb ik gelukkig geen last van, maar het was dan ook om dat te vermijden dat ik zo'n 10 jaar geleden naar Denderleeuw verhuisd ben). De cijfers staan in sterk contrast met de gegevens van spoorbeheerder Infrabel. Dat komt omdat BTTB zich bij de meting niet enkel op de stiptheid van de treinen concentreert, zoals Infrabel doet. Ze nemen het hele traject van de pendelaars, van start tot de eindbestemming, onder de loep. Hoewel de BTTB een grote foutenmarge hanteert, pleit de Bond er dan ook voor de cijfers voorzichtig te interpreteren. Opvallend is dat de stiptheid van het spoorverkeer er globaal op achteruitgaat, ondanks nieuwe infrastructuren rond Brussel. Wie moet overstappen in Antwerpen, heeft 30 procent kans zijn aansluiting te missen. In Brussel is dat 16 procent. Maar liefst 1 op de 5 van de overstappers mist zo zijn aansluiting. De stiptheid op de verbindingen Turnhout-Brussel, Luxemburg-Brussel en Charleroi-Brussel is ondermaats (van laatstvermelde verbinding zie ik de bewijzen dikwijls op het bord boven de loketten in Brussel Centraal). Er worden voorts regelmatig treinen geschrapt op het traject Antwerpen-Brussel en Luxemburg-Brussel (dat zie ik ook dikwijls op dat bord). Wie in de ochtend- en avondspits spoort, moet rekening houden met een vertraging van gemiddeld 10,1 minuten. In het weekend en in de daluren ligt dat gemiddelde op 6,9 minuten (wat toch ook nog veel is, me dunkt). Een langere wachttijd bij de treinaansluitingen, zodat de overstappende treinreiziger minder kans heeft de trein te missen, zou volgens BTTB een stap in de goede richting zijn. "Aansluitingen op hetzelfde perron, waarbij er ook rekening wordt gehouden met minder mobielen, zijn een absolute must", pleit Jan Vanseveren van BTTB (ik vind dat zelfs beter dan die langere wachttijd). De Bond beveelt voorts ook een noodplan per lijn aan bij incidenten. Er moet ook informatie verstrekt worden over alternatieve routes. De BTTB benadrukt wel dat de trein nog steeds een betrouwbaar vervoermiddel blijft in vergelijking met het autoverkeer.

De machinisten van de IC 2238 zijn zich al aan 't gewennen aan de dienstregeling die echter pas op 9 december in gaat. Eergisteren dus een vertraging van 37 minuten, gisteren van 9 minuten en vanavond van een kwartier. Vanmorgen (P 7022) was de vertraging ruim kleiner.

De IC 2238 was al vertrokken in Brussel Zuid en de vervoersbewijzen al gecontroleerd toen werd omgeroepen dat de trein wegens een seinstoring een aanzienlijke vertraging zal oplopen. Dat was dan ene van 37 minuten bij aankomst in Denderleeuw. Hoe zat dat ook alweer met die schadevergoeding voor vertragingen?

Op de website van De Standaard lees ik het opmerkelijke nieuws dat de steun van de overheid aan de NMBS volgens een studie van Open Vld-Kamerlid Herman De Croo opgelopen is tot 2,486 miljard euro per jaar. Dat komt neer op een cheque van 235 euro die elke Belg jaarlijks aan de spoormaatschappij cadeau doet, zegt De Croo (dus net geen 20 EUR per maand, zeg ik). De spoorwegen leveren daarvoor een absoluut ondermaatse service, vindt hij: niet eens 10 pct van het woon-werkverkeer, tegenover meer dan 70 pct voor de auto. Vooral voor verplaatsingen in een straal van 30 km rond Brussel is het aandeel van het spoor ontoereikend, meent de oud-Kamervoorzitter die ooit zelf minister van Verkeer was. Het spoor en De Lijn slagen er bovendien niet eens in een aanpassing aan de dienstregeling tegelijk uit te voeren. De burger moet het maar uitzoeken of de bus nog aansluit op de trein of niet, aldus een scherpe De Croo.

Ik was eens in een TV-debat naar aanleiding van een spontane stakingsactie van treinpersoneel dat resulteerde in een ochtendvertraging van meer dan anderhalf uur. De Croo was daar ook maar voor een andere rubriek, ene die niets te maken had met treinen, personeel en reizigers. Terwijl de moderatrice (Marlène de Wouters) het onderwerp van het gesprek tussen mezelf en een vakbondsvertegenwoordiger (van een vakbond die niét aan de staking deelnam) aankondigde, zei hij "Er zijn nooit zoveel stakingen geweest dan toen ik Verkeersminister was." Ik stond achter hem en zei: "Je mag er fier op zijn." Daar reageerde hij overigens niet op.

Enfin, in dat artikel heeft hij mijns inziens wel gelijk wat het spoorwegverkeer betreft (van busverbindingen weet ik helemaal niets) maar er zijn toch geen verkiezingen gepland, hé?

Op de website van Het Nieuwsblad lees ik het opmerkelijke nieuws dat de Onafhankelijke Vakbond van het Spoorwegpersoneel (OVS) een reeks spoorstakingen aankondigt voor december, als er geen echte oplossing voor de treinbestuurders uit de bus komt. De christelijke vakbond ACV roept voorlopig niet op tot staken. Op zich is dat natuurlijk niet vreemd, de herfst en de winter zijn uitgesproken stakingsseizoenen. Wat er zo bijzonder is, dat is dat de eerste staking gepland is op 8 december. Er zijn ook acties voorzien op 15, 22 en 29 december. Zaterdagen, dus !!! Eindelijk heeft één vakbond het dan toch begrepen: pendelaars [laten hun werkgever/de staat] betalen voor een hele periode, een maand bij voorbeeld, en dat ook bij voorbaat. De occasionele reiziger betaalt de dag zelf, zo ongeveer een kwartier voor afreis. En die blijft dan misschien weg uit de stations. Die extra inkomsten vallen dan weg, en de pendelaars zijn voor een keer niet de klos (vervoersbiljet niet in waarde gedaald, geen extra kosten moeten maken of vakantiedagen moeten opnemen). De spoorbond wil ook een 24-urenstaking die ingaat telkens op kerst- en oudejaarsavond.

Ik zal straks wel een e-mail sturen naar al wie naar Haaltert dacht te sporen op 8 december, want dat gebeurt al eens. Ze moeten dan maar het internet in 't oog houden, of contact houden met de Belgische Euraudax-adepten.

Er staat verder ook in die krant dat de nieuwe dienstregeling van de NMBS, die ingaat op 9 december, gevolgen heeft voor iets minder dan de helft van de treinen. Ongeveer een kwart daarvan zal een langere rittijd hebben dan vandaag. Dat zegt de NMBS vandaag en dat heb ik al gemerkt toen ik de nieuwe dienstregelingen zocht voor de treinen die ik neem (zie mijn bericht van 12 november). De langere rittijden voor in totaal ongeveer een op de acht treinen zijn het gevolg van verschillende infrastructuurwerkzaamheden om het spoornet te moderniseren of de capaciteit van het net uit te breiden. Zo zijn er werken om vier sporen te creëren in Sint-Katharina-Lombeek (+4 minuten rittijd), in Ottignies (+3 minuten tussen Brussel en Ottignies en +2 minuten Ottignies-Louvain-la-Neuve) en in Nijvel (+2 minuten). Daar zal 't aan liggen, nu is de aankomst van IC 2238 in Denderleeuw voorzien om 18.12 uur en vanaf 10 december (de negende moeten we geen trein nemen, 't is een zondag ) om 18.17 uur. Vandaag was 't eerder 18.23 uur... Vorig jaar leidde de nieuwe dienstregeling tot een klachtenregen bij de ombudsdienst van de spoorwegen en bij de Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers (BTTB) en zag de NMBS zich genoodzaakt bijsturingen te doen. Voortaan zal de maatschappij zelf de nieuwe situatie snel evalueren, luidde het vandaag. Ik heb dat al gedaan: ik ben er niet blij mee. Bovendien is het zo dat de trein die nu nog om 07.44 uur vertrekt en in alle stations tussen Denderleeuw en Brussel Schuman stopt (dus ook in Groot-Bijgaarden en Bockstael, de bijkomende haltes voor de P 7022) met vijf minuten vervroegd is. Waarom dan die haltes toevoegen aan een trein die elf minuten eerder vertrekt? 41 minuten voor ongeveer 25 km, da's nog trager dan 60 km/h... Straks is de slogan van wandelfederatie Aktivia nog van toepassing: Te voet was je er al geweest...

Door een mechanisch probleem had de IC 2238 vertraging opgelopen en werd de trein naar Geraardsbergen/Zottegem via Denderleeuw al aangekondigd, al moest die eerst nog een Thalys laten voorgaan.

Terwijl ik in Walenland op wandel was, zag ik toch in een plaatselijke krant dat die staking niet doorging, tenzij een of andere stakingslustige niet tijdig kon verwittigd worden dat hij best toch aan het werk ging.

Volgende maand verandert de dienstregeling en voor mij valt dat slecht uit: 's morgens moet ik vroeger opstappen om later aan te komen, de P 7022 vertrekt in Denderleeuw al om 07.24 en komt in Brussel Schuman pas om 08.05 uur aan (dat is nu ook al het geval, maar niet op papier), omdat er enkele haltes bij komen, nl Groot-Bijgaarden en Bockstael. 's Avonds vertrekt de IC 2238 nog om 17.49 uur maar komt pas in Denderleeuw aan om 18.17 uur en dit zonder extra haltes... Nochtans, die trein komt meestal redelijk op tijd aan (met een minuut of zo speling, maar zeker geen 5'). De trein der traagheid doet dus volgende maand zijn intrede...

Vanmorgen, na die wandelweek dus, merkte ik dat het perron 1 in Brussel Schuman ingekort werd met een afsluiting, het is dus gedaan met het veilig oversteken van de Etterbeeksesteenweg via dat perron. Zijn er soms vriendjes van nog regerend minister Landuyt bij de NMBS, dat die absoluut moet helpen met het inzetten van voetgangers in het belemmeren van gemotoriseerde "snelheid"?

Een geluk dat ik de diensten van de NMBS niet nodig heb: anderhalve week na de vorige actie, onderneemt het treinpersoneel morgen, woensdag, opnieuw een stakingsactie. Voorlopig lijkt het om acties in Wallonië te gaan. De christelijke vakbond ACOD bevestigt dat er een staking komt in de depots van La Louvière, ’s Gravenbrakel, Aat en Doornik. Het NMBS-personeel protesteert tegen de rusttijden van de conducteurs die steeds korter zouden worden. "Er rijden steeds meer treinen en daardoor hebben de conducteurs minder tijd om uit te rusten", verklaart Jean-Claude Challe van ACOD Spoor. "Tijdens een werkdag van 9 uur zijn ze tussen de 8.15 uur en de 8.30 uur op de baan." Door de verhoogde activiteit gaat volgens de vakbond de veiligheid omlaag. "De conducteurs moeten ook steeds meer dezelfde verbinding verzorgen, waardoor er een zekere monotonie optreedt die de hen minder aandachtig maakt." De vakbond overlegt vanmiddag nog met de NMBS-directie. Maar ze organiseren toch al een staking...

Wellicht zou ik anders toch niet zoveel last gehad hebben, tenzij de acties zouden uitbreiding krijgen in het land. Maar de reden is toch weer iets waar de pendelaar moet voor boeten, bij ACOD Spoor hebben ze wellicht liever dat de reizigers op een hoopje geplakt staan, in plaats van comfortabel te kunnen zitten, zodat er minder treinen moeten rijden. Overigens, mijn collega's en ik hebben ook minder tijd om te rusten als er veel werk is, hoor... Ik houd mij "koffie"-pauzes altijd al op kantoor, intussen verder tokkelend op het klavier of vertalingen controlerend. En zijn de conducteurs de enigen die enige monotonie in hun dagelijks werk ontmoeten? Trouwens, dat is een feit waar de reizigers nog minder dan niets kunnen aan verhelpen.

Over de acties van gisteren kreeg De Standaard de volgende gegevens van Infrabel: de stakingsacties vrijdag bij de NMBS hebben in totaal voor 21.025 minuten (meer dan 350 uur) vertragingsleed gezorgd. In totaal liepen 1.171 treinen vertraging op doorheen de dag, dat ging van enkele minuten tot een uur en soms zelfs meer. Liefst 288 treinen werden volledig of voor een deel van het traject afgeschaft. Infrabel registreerde op twee momenten een ernstige verstoring van het spoornet. De eerste vond plaats toen stakers tussen 9 en 10 uur 's ochtends de sporen blokkeerden tussen Brussel-Zuid en Brussel-Noord. De effecten van die actie lieten zich nog lang voelen. Het tweede ernstige incident vond plaats tussen 13 en 14 uur toen in verschillende Waalse stations - waaronder Luik, Namen en Bergen - het werk werd neergelegd. De gevolgen daarvan lieten zich tot ver in de namiddag voelen. Zijn ze nu gelukkig bij ACOD Spoor?

Vandaag was dus de dag dat de leden van het ACOD Spoor een uurtje of twee mochten staken wanneer zij dat zelf wilden. 's Ochtends hadden ze nog geen zin of waren de machinist en de treinbegeleider aangesloten bij een andere vakbond, toch noteerde ik een vertraging van 12 minuten, dat gebeurt ook zonder staking. 's Avonds ging ik om bijna vijf uur van kantoor met het voornemen om de trein van 17.22 uur te nemen. Een eerdere trein was net weg, op spoor 6 werd beloofd dat de trein die na die voor Charleroi-Châtelet kwam, ene voor Denderleeuw en verder zou zijn. Maar toen die voor Wallonië was vertrokken, werd er een trein naar Antwerpen aangekondigd, en ik ging dus maar naar spoor 2 toen ik zag dat voor spoor 4 een trein naar Aalst stond aangekondigd. Die stond er zelfs al en ik stapte maar in, kwam om ongeveer 17.45 uur aan in Denderleeuw, een vertraging van zo'n 7 minuten. Voor mij bleef de uitwerking van de chaos dus beperkt, maar er waren elders wel grotere problemen, met afgelaste treinen en grotere vertragingen. In Duitsland werd gisteren ook gestaakt, maar dan lokaal en regionaal want nationaal is daar verboden.

Volgens Het Nieuwsblad wil ACOD Spoor laten voelen welke chaos er kan ontstaan wanneer er bij een staking toch minimale dienstverlening zou geboden worden en zou dat zich de hele dag laten voelen. Volgens vrtnieuws.net zou er een uur lang gestaakt worden om 13.00 uur en nog eens om 21.00 uur. We zullen wel zien, hé. In alle geval heeft Spoorvreter per e-mail opgeroepen om een bericht te laten via de website van het ACOD. Chaos is er zo al genoeg, een collega vertelde me vanmiddag dat ze er vanochtend 2 uur over deed om van Aalst naar Brussel Schuman te geraken en ze twee keer moest overstappen, in Denderleeuw (de deuren waren al dicht wanneer werd omgeroepen dat de trein naar Eigenbrakel per uitzondering niet zou stoppen in Brussel Schuman en Brussel Luxemburg) en in Brussel Noord. En dat voor een afstand van "hoop en al" 30 km... Om het met een Vlaamse wandelfederatie te zeggen: Te voet was je er al geweest...

Heb je dat ooit geweten? Omdat de overheid verplicht om een minimumdienst bij stakingen te verzekeren, wordt volgende week vrijdag wellicht gestaakt... Dat lees ik toch op de website van De Standaard: Het ACOD Spoor heeft zijn leden donderdag opgeroepen om op vrijdag 26 oktober het werk een uur lang neer te leggen. De vakbond wil zo protesteren tegen het concept van de minimumdienstverlening bij stakingen van het openbaar vervoer, waar de onderhandelaars van oranje-blauw zich momenteel over buigen. "We hebben ons altijd verzet tegen deze aantasting van het stakingsrecht", aldus de vakbond in een persbericht. "We verontschuldigen ons nu al bij de reizigers voor het ongemak dat zij desgevallend zullen ondervinden", zo luidt het. De actie is volgens de vakbond een eerste blijk van protest. Wel, ik verzet mij tegen dat protest, het voorafbetaald recht op vervoer volgens de dienstregeling is ondergeschikt, zeker? En hun zidanesk (of van-themsenesk) excuus kunnen ze steken waar de zon nooit schijnt.

De prijs van een treinkaartje gaat vanaf 1 februari omhoog, met gemiddeld 2,29 procent. Reizigers die hun auto achterlaten op een parking van de NMBS moeten daar vanaf 1 februari volgend jaar meer voor betalen (maar da's niet echt mijn zorg, eerlijk gezegd): een parkeerticket wordt gemiddeld 7,66 procent duurder. Concreet zal een Go Pass 46 euro kosten, tel je voor een Rail Pass 2 euro meer neer in tweede klasse, 3 euro extra in eerste klasse en wordt een Key Card 1 euro duurder. Ik "heb het dus ook zitten", dit jaar was ik er aan ontsnapt. Maar volgend jaar betaal ik dan toch maar 3,20 EUR heen en terug. Aan de NMBS-tarieven voor senioren wordt niet geraakt. Da's niet nodig, ze betalen nu al meer dan ik en mogen pas om negen uur vertrekken. Het krantenartikel heeft het dus over een treinkaartje, ik vraag me af of men het algemeen assortiment van vervoerbiljetten bedoelt, want een treinkaart wordt in de volksmond abonnement genoemd, en is dus een specifiek vervoersbewijs. Slaat de prijs voor een treinkaart op, zoals gewoonlijk, of juist niet?

In alle geval, tariefverhogingen zijn het enige waar de NMBS stiptheid bewijst, voor de rest elke dag vertraging, zeker 's morgens, soms ook 's avonds. En in Brussel Centraal zie ik zowat elke dag de afgelasting van een trein aangegeven (gelukkig niet de trein welke ik gebruikelijk neem).

Gisteren stond dit in de krant: Onder het motto "Respect voor elkaar. Da's klasse" is de spoorwegmaatschappij NMBS gestart met een hoffelijkheidscampagne in de treinen en in de stations.

Met de campagne wil de NMBS het wederzijdse respect tussen reizigers opkrikken. Zo krijgen reizigers via uithangborden, stickers en affiches een reeks adviezen om zich hoffelijk te gedragen. Aan de reizigers wordt onder meer gevraagd discreet te telefoneren, geen zitplaatsen te bezetten met bagage, geen voeten op de zetels te leggen, enz... Voorts krijgen de reizigers het advies om bij het opstappen eerst de andere passagiers te laten uitstappen en om ook nooit in te stappen na het vertreksignaal. "Dit lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar het is goed er eens op te wijzen", aldus de NMBS. De hoffelijkheidscampagne past in de aanpak van het agressiefenomeen bij de spoorwegen.

Dat mag dan wel waar zijn (vanavond kreeg ik, die aan één zitplaats genoeg heb, een doos in plastiek tas tegen mijn knie, geen excuses echter...), maar stiptheid is ook een vorm van hoffelijkheid, doch daar is de NMBS blijkbaar nog lang niet aan toe. Vanmorgen was de piekuurtrein aangekondigd met vijf minuten vertraging, die evenwel niet ingelopen werd, integendeel, door rechtstreeks naar Brussel Schuman (dus zonder halte te Ternat, Dilbeek en Jette) te sporen. Bovendien mag de intercom ook wat discreter bediend worden, het is niet nodig de reiziger te doen schrikken.

Vanmorgen stond ik al op perron 1, waar eerst een trein passeerde zonder stoppen, toen de piekuurtrein ineens met 11 minuten vertraging werd aangekondigd, door stremming in het verkeer. In het wegverkeer heet zoiets "file", iets waar het treinpersoneel de over vertragingen klagende pendelaar in wenst. In plaats van 11 werden het 16 minuten en een verhuis naar spoor 2. In Brussel Schuman kwam ik aan om 08:25 uur en dat gaf ik mooi aan in het webformulier van "Stiptheid anders meten!", een extra website van de Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers (BTTB) en zijn Waalse zustervereniging Association des Clients des Transports Publics (ACTP).

De BTTB en de ACTP zijn benieuwd hoe stipt de pendelreis per trein verloopt, daarom organiseren zij een stiptheidsmeting, die startte op maandag 1 oktober en loopt tot en met dinsdag 31 oktober. Immers, Infrabel publiceert statistieken over de stiptheid van de treinen van de NMBS. De 2 verenigingen betwisten deze cijfers niet, maar Infrabel en de NMBS geven alleen de gemiddelde stiptheid van de treinen bij aankomst op hun eindbestemming. Gemiste aansluitingen worden niet gemeten en treinen die worden geschrapt, hebben geen vertraging. De BTTB meet daarom de vertragingen per reiziger i.p.v. per trein en geeft ook de mogelijkheid iets extra mee te delen.

Over Brussel Schuman gesproken, de rails en dwarsliggers van sporen C en D zijn weggehaald. De treinen die aan spoor C stopten, reden naar de universiteit van Louvain-la-Neuve, het andere spoor was al in onbruik sinds het ongeval van 27 januari 2006.

Vandaag staat in de krant (Het Nieuwsblad) dat de raad van Europese regeringsleiders en het parlement tot een akkoord gekomen zijn om het treinverkeer volledig vrij te maken. Vanaf 2009 krijgen treinreizigers dezelfde rechten als vliegtuigpassagiers. Het Europees Parlement wil dat de spoorwegmaatschappijen vertragingen en bagageverlies vergoeden. Dat meldt de VRT. Treinbestuurders zullen voortaan een volwaardige opleiding en een Europese vergunning krijgen. Vanaf 2009 moeten de spoorwegmaatschappijen ook vergoedingen uitbetalen als een reiziger meer dan een uur vertraging oploopt. Ook bij bagageverlies zullen de spoorwegmaatschappijen moeten opdraaien voor de kosten. Daarnaast moeten treinstellen dringend toegankelijker worden voor gehandicapten. Dan zou het moeten gedaan zijn met oude stellen? Want die lijken mij allesbehalve toegankelijk, vooral als die gehandicapten zich per rolstoel verplaatsen (gaan ze met krukken, dan kunnen ze wel op een steunende hand rekenen, stel ik mij zo voor). Verder meldt de krant dat er in 2010 vrije concurrentie komt in de Europese Unie voor internationaal treinverkeer.

Vanmorgen kreeg ik het verzoek van de treinbegeleider om mijn MP3-speler wat zachter te zetten. Feit is dat ik die gebruik omdat de dreun van de intercom mij soms te hard staat (vanmorgen niet, maar dat weet ik niet bij voorbaat). En voor de lezer die mij niet kent: er staat geen "boenkeboenke" op maar een mengeling van klassieke muziek (veel daarvan is marsmuziek) en Aalsterse carnavalliedjes.

Vandaag was hij evenwel afgeschaft. Waarom? Was er iets defect? Ik heb even getwijfeld tussen de omnibus en de CR 2087 (een combinatie van CR 2087 en CR 2288, die rijdt naar Geraardsbergen), nam dan deze, die een uitzonderlijke stop had in Liedekerke.

Deze week rijdt weer een dubbeldekker als IC-dienst voor mijn terugreis.

In de krant staat te lezen dat Marc Descheemaecker, de gedelegeerd bestuurder van de NMBS, op basis van objectieve parameters stopplaatsen wil kunnen sluiten. Wat zijn die objectieve parameters? Ons land telt nu 326 onbemande stopplaatsten en zo'n 250 stations. En dan? Eerst wil de NMBS iedereen met internet zijn tickets zelf laten drukken (investeren in papier en inkt brengt geen reductie op de prijs met zich mee). Wat geeft het dan dat zo iemand in een stopplaats op- en afstapt? Ik kan me meteen wel zo'n stopplaats indenken (maar ik wil Descheemaecker niet op ideeën brengen ). Ik ben niet betrokken maar ik ben ook niet onverschillig tegenover het lot van medependelaars die, als de gedelegeerd bestuurder zijn zin krijgt, met auto of bus enkele kilometers verder moeten rijden. Verder vraagt Descheemaecker meer vrijheid om zelf de tarieven te kunnen bepalen. "De tarieven zullen elk jaar met twee tot drie procent stijgen; dat is bepaald in de beheersovereenkomst, maar ik wil zelf meer kunnen bepalen op welke producten dat gebeurt." Descheemaecker wil de tarieven als hefboom gebruiken om reizigers te sturen om op bepaalde momenten de trein te nemen, zodat die de hele dag goed gevuld zijn. 't Werkvolk zal weer meer mogen betalen, of nee, de werkgever doet dat, zeker, al dan niet samen met de overheid? Ik ken een werkgever die zich niet gebonden voelt om daaraan mee te doen (alleen om een week in september preken te publiceren op zijn website om het personeel naar het openbaar vervoer te drijven). Overigens heeft een vertegenwoordiger van de socialistische spoorwegvakbond die ideeën ook afgeschoten (oei, "spoor" en "vakbond" in één tekst...).

Ah ja, vandaag is 't vrijdag dus was ik een uur vroeger weg van kantoor en deze keer werd de IC wel voorzien van een comfortabele dubbeldekker.

In de krant staat te lezen dat het voor grote groepen onmogelijk wordt om treincoupés te reserveren tijdens de spitsuren. De NMBS wil voorrang geven aan de pendelaars. Voor scholen wordt het daarmee moeilijker om een treinreis per spoor te organiseren. Maar dus niet alleen voor scholen (ik was al eens geconfronteerd met een groep reizigers die al lang niet meer naar school moeten). "De reserveringen kunnen nog steeds plaatsvinden, maar dan alleen voor en na de spitsuren", aldus NMBS-woordvoerder Jochem Goovaerts. Tijdens de spitsuren brengen dergelijke groepen op hun gereserveerde plaatsen te veel druk met zich mee.

Toen met die groep kon dat geen kwaad, toen reed de intercity nog met een comfortabele dubbeldekker. 't Zou nu zo simpel niet meer zijn, deze week rijdt er een oude trein, rode met witte band, binnen geen individuele zitjes meer, geen plaats meer voor vliegtuigreizigers om hun koffers tussen de rugleuningen te schuiven.

Na een geslaagde Dodentocht (aankomst ingescand om 16.28 uur) en een drankje in gezelschap van andere wandelaars ging ik naar het station, waar ik de trein naar Mechelen nam om 17.25 uur. Zoals andere wandelaars (Anne-Marie & Daniel, Freddy, John, Jacques, Pascal, ...) vernam ik pas tijdens de rit dat de trein in Willebroek zo'n 15 minuten zou blijven staan als resultaat van een technisch probleem. Wij zagen onze communicatie in Mechelen naar Brussel verloren gaan. Tijdens zijn controleronde (zo'n durf-al vind je anders niet veel in die beroepsgroep), moest de treinbegeleider aan Daniel toegeven dat hij pas in Mechelen zou weten of wij spoedig een trein naar Brussel zouden hebben. Ik vermoed dat hij zal gebeld hebben (ik meen dat alle treinbegeleiders een GSM ter beschikking hebben) want bij het naderen van Mechelen riep hij om op welke perrons onmiddellijke aansluiting zou zijn naar Gent, Antwerpen en Brussel. Wij spoedden ons naar spoor 10 en zagen intussen dat de trein, die wij wilden nemen, zelf zo'n 20 minuten vertraging had. We moesten niet lang wachten maar wel zoeken naar een zitplaats (ik vond er nog net ene). In Brussel vonden Freddy, John (zij moesten naar Herne) en ik nogal spoedig aansluiting met een trein naar De Panne die in Denderleeuw stopt. Zij belden naar het thuisfront met het vriendelijk verzoek hen in Denderleeuw op te halen, anders moesten ze nog twee keer overstappen (Denderleeuw en Ninove). Bizar genoeg was ik nu enkele minuten eerder thuis... Maar als je 100 km gewandeld hebt en nadien met je bagage naar het station hebt gestrompeld, is al die stress er toch te veel aan.

Heden las ik dit in de krant: "De treinbegeleiders van de NMBS hebben in 2006 een recordaantal van 207.613 reizigers betrapt op zwartrijden. Dat zijn er ruim 4 procent meer dan in 2005, zo blijkt volgens Het Laatste Nieuws en La Dernière Heure uit nieuwe cijfers van de Spoorwegen. De toename is vooral te danken aan meer controles, luidens woordvoerder Jochem Goovaerts van de spoorwegmaatschappij in de krant. De boetes brachten al 1,4 miljoen euro op. Nog 18 procent van de dossiers wordt opgevolgd. Iets meer dan de helft van de overtreders waren jongeren tussen 13 en 26 jaar. Vijfenzestig procent had geen vervoerbewijs, een kwart had voor de derde keer zijn abonnement niet bij. Een klant mag dat van ons twee keer vergeten."

Schrijven de treinbegeleiders dat (wat? de naam van de "zwartrijder"? het nummer van zijn treinkaart?) op en geven zij dat door aan hun collega's, wie er zijn treinkaart vergeten is?

Ben ik me daar aan iets ontsnapt, zeg ! Bron: Het Nieuwsblad. In volle avondspits hebben honderden treinreigers bijna twee uur vastgezeten op een defecte trein tussen Denderleeuw en Gent. Oorzaak was een defecte locomotief. In totaal zaten op drie treinen 2.100 passagiers vast. Om 17.25 uur* viel de trein tussen Schaarbeek en Kortrijk stil. Dat gebeurde in Welle, even voorbij Denderleeuw. Oorzaak was een defecte locomotief. Een andere locomotief moest vanuit Gent komen om de trein weg te halen. Volgens een woordvoerder bedroeg de vertraging uiteindelijk 105 minuten of een uur en drie kwartier. De 600 passagiers mochten de trein niet verlaten. Dat was te gevaarlijk. Maar ook andere treinreizigers ondervonden hinder. Achter de defecte trein kwamen immers twee andere treinen: vanuit Eupen richting Oostende, en van Landen naar De Panne. Die moesten traag naar Denderleeuw terugkeren. De trein richting Oostende, met 800 mensen aan boord, liep een vertraging op van 103 minuten, die naar De Panne (met 700 mensen aan boord) van 65 minuten. De woordvoerder van Infrabel spreekt van een 'spijtig incident'. Het gaat om de drukste spoorverbinding van het land. De NMBS biedt de reizigers haar excuses aan. Volgens haar eigen reglement zal de NMBS niet eens een schadevergoeding moeten aanbieden (van haar website: Wanneer kan je aanspraak maken op compensatie ? Vertraging van minstens 120 minuten: Je hebt recht op compensatie als je aankomt in je bestemmingsstation met een vertraging van minstens 120 minuten, ook indien je opeenvolgende treinen nam).

Ik wist overigens niet dat treinen van Eupen naar Oostende of van Landen naar De Panne over Welle reden? *17.25 uur is trouwens 't uur waarop ik het kantoor verlaat, om 19.10 uur ben ik gebruikelijk dan ook al thuis.

Vanmorgen was sprake van een spontane staking in het station van Oudenaarde. De treinbestuurders staakten wegens personeelstekort. Volgens een vakbondsman is er in Oudenaarde een tekort van 8 treinbestuurders op 54. Hij verwijst naar het mank lopend aanwervingsbeleid bij de NMBS. Sinds kort is daar verbetering in, maar het zal volgens hem nog tot april/mei volgend jaar duren eer de aanwervingen in West- en Oost-Vlaanderen weer op peil zijn.

In het station van Denderleeuw hoorde ik dat de P7022 per uitzondering (gelukkig maar !) als stoptrein zou rijden omdat er een trein met defect "voor de wielen" blijft "hangen". Tja, "voorbijsteken" kan niet, hé, Denderleeuw telt tenslotte maar 9 sporen...

't Heeft meer te zien met de verplaatsing op zich dan met de trein (de IC 2339 kwam iets te laat in Denderleeuw aan opdat ik de aansluitende bus kon nemen), want in Brussel regende het deze namiddag al zo hard dat ik besloot per metro Brussel Centraal te bereiken. De gang van het metrostation naar de lokettenhal was zelf aan 't onderlopen, mijn wandelsandalen werden daarmee ook gewassen. Tijdens de treinreis lette ik niet zo op 't weer maar in Denderleeuw was het echt aan het douchen. Ik wou echter niet wachten op de volgende bus en plensde naar huis.

De NMBS is blijkbaar zelf niet gewend aan haar gewijzigde dienstregeling, vanmorgen kwam de P7022, zonder opgave van reden, zo'n 10 minuten te laat in Brussel Schuman, hij moest tussen Jette en Schuman een paar keer stoppen om een andere trein voor te laten. Maar 's avonds, toen ik in de lokettenhal van Brussel Centraal aankwam, hadden veel treinen een rode melding van minstens 10 minuten vertraging, ook de trein naar Poperinge (IC 2339) en die nam ik dan want toen ik op 't perron stond te wachten, werd omgeroepen dat de IC 2238 problemen had met de deuren en een vertraging had opgelopen van zo'n 45 minuten.

Overmorgen verandert de dienstregeling, voor mij betekent dit dat ik 's morgens een minuut langer heb en de machinist een minuut minder tijd heeft want de P7022 naar Etterbeek vertrekt om 07:28 uur in Denderleeuw en komt in Brussel Schuman aan om 07:55 uur. Allez ja, op de website van de NMBS toch... 's Avonds blijft alles bij 't oude.

Ik zat nog niet goed neer in de wachtzaal van het station van Denderleeuw toen werd omgeroepen dat, door een wisselstoring in Jette, de trein naar Etterbeek niet verder zou rijden dan Jette. Ik heb dan maar meteen een trein naar Brussel Centraal (de P 7905 naar Schaarbeek van 07:23 uur) genomen en een ochtendwandeling naar kantoor gemaakt.

In De Standaard staat vandaag te lezen dat Tom Steels een race won tegen de trein tussen Dendermonde en Sint-Niklaas. Dit was wel een verkiezingsstunt van volksvertegenwoordiger Magda De Meyer en senator Christel Geerts (beiden sp.a, net als Steels) die de 'trein der traagheid' tussen Sint-Niklaas en Brussel aanklagen. Steels vertrok exact om 9.48 uur aan het station van Dendermonde, het tijdstip waarop Bart Van Malderen (Vlaams volksvertegenwoordiger en Dendermonds schepen van verkeer en mobiliteit) en Kris Van der Coelden (medewerker van Peter Hertog, gedeputeerde bevoegd voor mobiliteit) de trein richting Sint-Niklaas namen. In café De Graanmaat op de Grote Markt in Sint-Niklaas zaten De Meyer en Geerts te wachten op wie als eerste arriveerde. Ze kwamen met de auto bijna gelijktijdig aan met Steels, namelijk om 10.21 uur. De twee treinreizigers stapten twintig minuten later het café binnen.

Ik had gisteren geen tijd om mijn belevenissen te melden, maar het feit is dat ik noch 's ochtends, noch 's avonds de gebruikelijke trein nam. 's Morgens was er een stroomstoring bij Aalst en de piekuurtrein had al een vertraging van een kwartier. Ik ging dan meteen naar de perronhal om te zien waar er een trein naar Brussel te verwachten was. Er stond er zelfs al ene klaar en net voor ik wou instappen, floot de treinbegeleider waarop ik zijn aandacht trok. "Mochten de treinen op tijd zijn, dan was ik dat ook," zei ik verwijzend naar de verwijten naar sommige reizigers vanwege de NMBS. Ik kwam op ongeveer hetzelfde moment op kantoor aan omdat ik in Brussel Centraal uistapte en een ochtendwandeling maakte.

Wat de reden was waarom de intercity 's avonds tien minuten vertraging had, vertraging die pas omgeroepen werd toen ik al op 't perron stond, weet ik niet, wel dat ik dan de piekuurtrein naar Zottegem/Geraardsbergen nam, die is zes minuten later geprogrammeerd.

Een collega wees mij op een krantenartikel uit de gratis krant, Metro, maar ook hernomen in o.a. Het Nieuwsblad: de NMBS vraagt de pendelaars zich wat te haasten wanneer ze de trein opstappen om zo de vertragingen van de treinen te beperken. Volgens de spoormaatschappij zorgt het gedrag van sommige pendelaars voor heel wat vertragingen, zo schrijft La Dernière Heure vrijdag. Enkele dagen geleden vroeg de NMBS in de gratis krant Metro aan de pendelaars om meer discipline aan de dag te leggen en sneller in te stappen. "Sommige reizigers wandelen rustig naar een wagon voor- of achteraan de trein, anderen, die te laat zijn, moeten nog lopen om de trein te halen en de treinbegeleider moet wachten". Op die manier bouwt de trein vertraging op, aldus de NMBS. De opmerkingen vallen niet in goede aarde bij de treingebruikers. Volgens Gianni Tabbone, beheerder van de website www.navetteurs.be, "weet de NMBS niet meer wat ze nog moet uitvinden om haar eigen vertragingen te rechtvaardigen". Het Schouppe-tijdperk lijkt wel terug gekomen...

Niet alleen door de pendelaars, ook door treinbegeleiders die in sommige P-treinen in de weg gaan staan van pendelaars die moeten uitstappen hoewel ze in hetzelfde rijtuig een eigen ruimte met eigen deur ter beschikking hebben. Ook door de NMBS zelf die nog altijd oude rijtuigen inzet waar je met moeite met twee tegelijk kan in- en uitstappen (de intercity die ik 's avonds in Brussel Centraal neem heeft bredere deurgaten, daar zou je zelfs met drie tegelijk kunnen in- of uitstappen). Ook door de NMBS die van sommige (vooral piekuurtreinen, vraag ik me af?) treinen regelmatig de samenstelling verandert, zodat de pendelaars, die steeds voor hetzelfde rijtuig (eerste, laatste, ...) kiezen, ineens met een voor hen onbereikbare deur staan (die voor de treinbegeleider uit mijn eerste opmerking). Ook door de NMBS die haar materieel liever laat verslijten dan onderhouden zodat deuren al eens gesloten blijven wegens defect, dat ziet een pendelaar toch pas kort voordat hij wil instappen. Ook door treinen die in vertraging toekomen omdat er een defect was en de pendelaars dus inderdaad te laat zijn en nog moeten lopen om de trein te halen. Ook door de machinisten die de ene keer een paar meter verder rijden dan de volgende dag (andere machinist, andere gewoonte, wellicht). Volgens een mijner broers kan in Japan de trein zodanig stoppen dat de reizigers meteen voor een deur staan, ik vermoed dat op het perron een teken staat waar de pendelaars zich kunnen op richten. Waarom kan dat hier niet?

Gisteren en vandaag nam ik een andere trein op een later uur omdat ik voor een cursus van twee dagen in een ander gebouw moest zijn en de cursus begon pas om negen uur. Dus nam ik de IR 3507 om 08.14 naar Brussel Centraal, hij rijdt dan verder naar de luchthaven. Op de site van de NMBS staat inderdaad dat er zich een schaarste van zitplaatsen kan manifesteren. Gisteren had ik behoorlijk geluk, vandaag moest ik ervoor werken. Een zeer toekomstig vliegtuigpassagier had met haar bagage twee zitplaatsen en wat zitcomfort van haar overbuurvrouw beperkt. Maar daar kan ik niet mee leven, als de NMBS niet wil dat het pendelend plebs zich mengt met de geliefde occasionele reizigers, moet ze dat maar duidelijk aangeven. Zoniet moet ze ervoor zorgen dat zitplaatsen niet geblokkeerd worden. Ik zei tegen de dame dat haar bagage gerust tussen twee rugleuningen past, en om mijn gelijk te bewijzen, deed ik het haar voor. Ik had meteen zitplaats.

Vanavond hoorde ik in het TV-journaal dat zo'n 1.500 reizigers bij de NMBS een eenmalige compensatie aangevraagd hebbenomdat hun trein vertraging had. Dat blijkt uit cijfers van de NMBS, zo schrijven Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg dinsdag. "Iets meer dan 1.000 klachten waren gegrond", zegt Marc Descheemaecker, gedelegeerd bestuurder van de NMBS. Ter herinnering: als een trein in een half jaar 25 keer een kwartier vertraging heeft, krijgt de reiziger 10 procent terug van de prijs van zijn ticket of van een deel van zijn abonnement. Wie twee uur op de trein heeft moeten wachten, krijgt de helft van de prijs terug. Sinds 1 september van vorig jaar biedt de spoorwegmaatschappij reizigers de mogelijkheid om zo'n vergoeding aan te vragen. Heel wat mensen probeerden onterecht geld te recupereren. "Liefst één klacht op de drie bleek ongegrond", zegt Descheemaecker. Als je zo'n onzinnige criteria aanhoudt, moet je maar met onzinnige klachten rekenen... Treinreizigers mogen de komende dagen toch een terugbetaling verwachten, goed voor in totaal meer dan 10.000 euro. De compensatie gebeurt onder de vorm van waardebons. De NMBS wil vanaf 1 januari 2008 de compensatiemaatregel versoepelen. Een klant krijgt dan een maximumvergoeding na 60 in plaats van 120 minuten vertraging. Komt er ook een versoepeling op de voorwaarde "als een trein in een half jaar 25 keer een kwartier vertraging heeft"? Want als die vijfentwintigste keer net na de periode valt, gaat de vergoeding aan je neus voorbij, terwijl je toch met aanzienlijke vertraging op je bestemming aan kwam.

Er is nog nieuws: de raad van bestuur van de NMBS heeft dinsdag de nieuwe leden van het directiecomité van de spoorwegmaatschappij aangesteld. Zoals verwacht wordt Sabin S'Heeren directeur-generaal Reizigers Binnenland. Voor de directie Reizigers Internationaal werd Michel Jadot aangesteld en het departement Productie en Techniek komt onder de hoede van Richard Gayetot, de huidige directeur van de directie Treinen. De directies Materiaal en Treinen werden samengevoegd tot één operationeel geheel, namelijk Productie en Techniek. De directie Reizigers wordt opgesplitst in een directie Reizigers Binnenland en een directie Reizigers Internationaal.

In Brussel Zuid geraakte de IC 2238 niet meer verder, er was een defect aan de locomotief. Na ongeveer vijf minuten werd omgeroepen dat de trein afgeschaft werd. Om 19.19 was er een P-trein (awel, ja) naar Oudenaarde, die maar half zo lang en zeker half zo hoog (geen dubbeldekker, bedoel ik) is dan de intercity.

In de krant is te lezen dat Staatssecretaris voor Overheidsbedrijven Tuybens overweegt meerdere talen toe te laten op de trein. Hij sluit niet uit het gebruik van meerdere talen toe te laten aan boord van treinen en in stations, waar a priori enkel Nederlands en Frans zijn toegelaten. Die beslissing kan gerechtvaardigd zijn om veiligheidsredenen, maar ook om buitenlandse bezoekers te informeren. Tuybens, die antwoordde op een parlementaire vraag, verwees naar de NMBS-terminal op Brussels Airport. Volgens hem vraagt de aanpassing van de gebruiken van de NMBS geen aanpassing van de wet. De NMBS staat positief tegenover het voorstel. Die taalwet is relatief: voor sommige treinen (zoals naar 't buitenland en naar de luchthaven) wordt ook in andere talen omgeroepen. In alle geval, mij niet gelaten, zolang het Nederlands geen geweld wordt aangedaan.

Ik had niet zo'n last van die staking, de P-trein naar Etterbeek had 11 minuten vertraging, dat kan ook zonder staking gebeuren. Ik moest om 15.00 uur thuis zijn en ging dus 's middags van kantoor voort en in Brussel Centraal had ik gewoon de trein naar Denderleeuw (vijf uur eerder dan gebruikelijk) en ook daar niets aan de hand, hoewel die trein dus Brussel Zuid moest passeren. Ik zie echter in het journaal van 19.00 uur dat het in Brussel Zuid echter nu nog niet gesmeerd loopt. Zo zou slechts 25% van de treinen naar Wallonië rijden. Op de site van De Standaard lees ik verder dat de treinbegeleiders in Antwerpen kort na 16 uur het werk hebben neergelegd uit solidariteit met hun collega’s die al sinds maandagmorgen staken. Daardoor is het treinverkeer in Antwerpen, dat al de hele dag hinder ondervond, ernstig verstoord en verloopt de avondspits bijzonder moeizaam.

Slecht nieuws in Het Nieuwsblad op het internet: De treinbegeleiders van Brussel-Zuid leggen maandag vanaf 3.30 uur het werk neer. Dat heeft Pierre Lejeune, permanent secretaris van de Franstalige socialistische spoorvakbond (CGSP-Cheminots) zondag aangekondigd. Aanleiding voor de actie zijn nieuwe gevallen van agressie op treinbegeleiders dit weekend. Door de actie zijn er storingen te verwachten op het hele spoorwegnet, waarschuwt de CGSP. Volgens Lejeune zal de actie in gemeenschappelijk front met de christelijke vakbond ACV verlopen. De stelplaats Brussel-Zuid groepeert volgens hem 200 tot 250 treinbegeleiders. De actie kan tussen 3.30 en 8.30 enkele tientallen treinen treffen. De CGSP-afgevaardigde sluit niet uit dat treinbegeleiders van andere centra in het land uit solidariteit zich aansluiten. Er is echter geen oproep in die zin gelanceerd. Jammer dat het altijd de gedisciplineerde en geduldige pendelaar is die moet boeten voor een paar agressievelingen... Ik wil wel begrip opvatten voor de misnoegdheid van de vakbonden, maar niet voor haar gemakzucht, een andere manier van protesteren blijken zij nog altijd niet te kennen, en wellicht vinden zij het stakingsrecht nog steeds belangrijker dan het voorafbetaald recht op reglementair vervoer van de reiziger.

Klanten van de spoorweggroep NMBS hadden vorig jaar vooral klachten over de stiptheid van de treinen. Dat is woensdag gebleken bij de voorstelling van het jaarverslag van de ombudsdienst. De dienst pleit voor een 'meer realistische' benadering van de stiptheidscijfers. De ombudsdienst kreeg in 2006 3.664 klachten, 23,7 procent meer dan het jaar ervoor. Het aantal klachten over vertragingen schoot omhoog tot 583 (tegen 332 in 2005) en staat opnieuw duidelijk op één. "De stiptheid was onvoldoende. Een op de vijf klachten ging over vertragingen of aansluitingen", zei ombudsman Guido Herman. Voor de ombudsman mag de NMBS niet langer snel over de stiptheidsklachten gaan, "want dat irriteert de mensen". Volgens Herman gaapt er een kloof tussen de officiële cijfers en de ervaring van de klant. Hij pleit voor een meer realistische benadering van de stiptheid, bijvoorbeeld door de stiptheid op meer plaatsen tijdens het traject te meten.

Dit staat allemaal in Het Nieuwsblad gelezen en werd nog eens aangehaald tijdens het Journaal op Eén.

Ik was dat gisteren eigenlijk al vergeten, dat de aangepaste dienstregeling ophield, omdat er voor mij niets veranderde. Maar het valt toch op, 's avonds, want op negen minuten tijd stoppen er vier treinen aan spoor 2 in Brussel Centraal: om 17.40 de IC 2339 naar Poperinge, om 17.43 de P 8574 naar Geraardsbergen via Edingen, om 17.46 de P 8803 naar Mons en dan om 17.49, de "mijne", de IC 2238 naar Gent Sint-Pieters. Beetje veel, hé, want als er ene in vertraging is (er was er ene in vertraging die de IC naar Poperinge ophield), volgt de rest natuurlijk ook.

Vanaf 26 maart 2007 rijden de treinen terug normaal, waarmee de NMBS wil zeggen dat de dienstregeling van de treinen tijdens de piekuren op weekdagen, die werd aangepast na de brand in een stroomvoorzieningspost van Brussel-Zuid op 18 december 2006 welke grote schade had aangericht, wordt herroepen.

Vanmorgen zag ik bij het betreden van de lokettenhal in station Denderleeuw dat de trein naar Etterbeek 11 minuten vertraging had. Toen ik via de intercom hoorde dat er een defekt was aan de locomotief, nam ik de trein naar Schaarbeek en wandelde van Brussel Centraal naar kantoor. Vanavond was een trein naar La Louvière-Binche verspoord (in plaats van verhuisd) naar spoor 2 dat toch al overbelast is met drie treinen op negen minuten (Poperinge om 17.40 uur, Mons om 17.46 uur en Aalst om 17.49 uur). Die naar Mons en die naar Aalst liepen natuurlijk vertraging op, ook al omdat die voor La Louvière-Binche zelf al 5 minuten vertraging had.

Ik had hier wel al eens laten weten dat de NMBS haar dienstregeling op haar website zou uitbreiden, naar het voorbeeld van de Deutsche Bundesbahn. Dat is intussen al lang gebeurd, je kan nu van halte (kan ook van de bus zijn) tot halte je verplaatsing laten berekenen (ik dacht van deur tot deur, maar "mijn" straat staat niet in de lijst voor Denderleeuw). Ik denk echter niet dat je het al op je PDA (of smartphone of wat dan ook) kan opslaan, maar het is zeker al een hele vooruitgang.

Vanmorgen zat ik in de wachtzaal enkele minuten te wachten toen ik hoorde dat een trein naar Gent-Sint-Pieters vertraging had opgelopen door een agressieve reiziger. Van stakingen heb ik gelukkig niets opgevangen, in Wallonië zijn ze daar rapper mee... Niet dat ik ernaar vraag, verre van, maar een mens moet met alles rekening houden.

Vanavond lees ik in Het Nieuwsblad op zijn website dat de NMBS mobiele kuisploegen gaat inzetten die treinen ook tijdens hun rit moeten opruimen en reinigen. Zo zullen onder meer treinen die rijden op piekuren voor de avondspits een beurt krijgen. Met het project, dat B-Clean werd gedoopt, willen de spoorwegen de netheid op de trein verhogen want die is nu niet optimaal.* De NMBS stelde het initiatief woensdag voor in het Brusselse Zuidstation. De NMBS beseft dat er een probleem is met een aantal treinen en dat klanten zich storen aan een vuile trein. De spoorwegen doen naar eigen zeggen al een hele tijd extra inspanningen, maar boekten de afgelopen jaren in kwaliteitsenquêtes nauwelijks of geen vooruitgang inzake netheid. Daarom werven de spoorwegen 54 mensen aan die deel zullen uitmaken van mobiele kuisploegen. Die gaan verspreid over het hele land opereren, tijdens de meest rustige periodes van de dag om de klanten zo weinig mogelijk te storen. De B-Cleanploegen moet zorgen dat afval sneller verdwijnt en zullen ook en vooral de toiletten beter in het oog houden en reinigen. In de week zullen de mobiele ploegen zich vooral bevinden op treinen. Bedoeling is dat ze er zo’n 400 per dag onder handen nemen op een totaal van 3.000 voertuigen. Tijdens het weekend komen telkens acht stations aan bod, waarbij de teams vooral de perrons opkuisen. Op zaterdag en zondag staan ook nog eens 150 treinen op het programma. In juli en augustus gaat bijzondere aandacht naar alle treinen van en naar de kust. B-Clean zal ook de Thalys tussen Antwerpen en Brussel aanpakken. Naast de ploegen van B-Clean kuist de NMBS zijn treinen vooral in haar onderhoudsposten en vertrekstations. In de 18 onderhoudsposten houden zich ongeveer 600 mensen uitsluitend bezig met kuisen van treinen, goed voor een jaarlijkse kostprijs van 40 miljoen euro. Ze legen dagelijk 50 à 60.000 vuilnisbakken, stofzuigen 22,5 hectare vloer en reinigen 3.000 toiletten. "De meeste treinen krijgen elke dag een kuisbeurt, sommigen in het slechtste geval om de drie dagen", luidt het. "Die voertuigen vertrekken echt proper terug naar de dienst. Vaak merken we daar echter al na amper een uur niet zo veel meer van.*" Volgens Marc Descheemaker van de NMBS denken de spoorwegen ook na over sensibilisering van de reizigers zelf, al koestert hij zelf weinig illusies over het succes van zo’n acties.

*Vanavond had ik wat overgewerkt en had me dus een latere trein (nu ja, zo'n oud herschilderd geval) genomen die via Jette rijdt en overal stopt. Een andere zitbank, ene van 3 plaatsen, lag vol met de krant van gisteren (zag ik aan het artikel over Jan Ullrich).

Vanmorgen was er wat tumult voor de aankomst van de piekuurtrein in Dilbeek. Was er iemand gevallen bij het instappen? Of flauw gevallen? Ik ben niet gaan kijken want er stond al wat volk op dat platform aan de andere deur van het rijtuig waar ik instap. Een passagier ging naar voor in de trein, wellicht op zoek naar een treinbegeleider, maar vond die daar niet. Op een of andere manier moet toch een noodkreet uitgestuurd zijn, want in Jette bleven we lang staan. Na ongeveer een kwartier zag ik twee mannen naar die deur stappen, de ene droeg een jas van een hulpverlener, de andere een propvolle rugzak, wellicht met de nodige attributen. Enkele minuten later gingen zij weer weg, tussen hen in de passagierster, het zal dus nog meegevallen zijn. Ik wens haar in alle geval voorspoedige beterschap.

Tijdens het lange wachten werden de reizigers in het ongewisse gelaten, in het eerste rijtuig wist men evenwel wat er ongeveer gaande was, maar in de andere? Of was de treinbegeleider persoonlijk langsgegaan? Dat kan ik me moeilijk voorstellen want een paar minuten voor het verlate vertrek uit Jette nam die wel gebruik van de intercom. Ik kwam op kantoor aan met een vertraging van zo'n 20 minuten.

's Avonds was er stremming op spoor 2 in Brussel Centraal, er waren een paar treinen aangekondigd met een vertraging van 10 minuten, maar het waren er al meer. Andere treinen, zoals de intercity die ik neem, werden verspoord naar de 4, waar ik tot vorig jaar toch al gewend was op te stappen. Ook deze trein had een vertraging opgelopen van 10 minuten bij aankomst in Denderleeuw.

Hoe doe ik de begroting kloppen? Met hulp van de NMBS... Zo lees ik toch in De Standaard: NMBS Holding, Infrabel en NMBS, de drie maatschappijen van de Belgische spoorweggroep, hebben kort voor het jaareinde de federale overheid 106,8 miljoen euro betaald. Daardoor werd het begrotingssaldo van de federale overheid met eenzelfde bedrag verbeterd. De NMBS-groep heeft dat geld intussen overigens al teruggekregen. Een koninklijk besluit van 26 december 2006 bepaalt dat de NMBS-groep voortaan op het einde van het jaar alle niet gebruikte middelen moet terugbetalen aan het Fonds voor Spoorinvesteringen. "Voor ons heeft die operatie geen gevolgen," zegt Michel Allé, de financieel directeur van de NMBS Holding, "behalve dat we ongeveer een maand rente op dat bedrag verliezen." Ach, dat zullen de pendelaars wel bijpassen, beste man.

Het is geleden van 27 09 06 dat ik nog iets vermeld heb over de trap van de Etterbeeksesteenweg naar spoor 2 van Brussel Schuman, vooral omdat ik daar 's avonds geen gebruik meer van maak. Maar het is me onlangs opgevallen dat die smalle trap, die vorig jaar wegens werken buiten gebruik was, nu ook niet meer gebruikt wordt. Doch nu om een leuke reden, ernaast is namelijk een zeer brede trap aangelegd, deze geeft wellicht ook toegang tot het nieuw, groot kantoorgebouw ernaast (er is voor dat gebouw allicht ook een toegang tot de Wetstraat).

Vandaag brak er een spontane staking uit in Waalse stations, namelijk in Hoei, Ottignies, Charleroi en Namen, als reactie op agressie jegens treinbegeleiders. Stakers vergeten steeds weer dat het niet de normale pendelaars zijn van wie zij "djoefen op hun muile" (dixit Willy's en Marjetten) krijgen. In De Standaard wordt gewag gemaakt van "Lichte vertragingen in de avondspits door staking bij de NMBS". Zelf had ik geen last en de trein die ik al maanden "links laat liggen" in Brussel Schuman heeft toch altijd al vertraging, dat valt al niet meer op. In Brussel Centraal stond wel veel rood op het "scorebord" boven de loketten.

Vandaag brak er een spontane staking uit in het station van Dendermonde. Tja, 't is bijna carnaval, hé, in Aalst, daar mag 't paard elk jaar buiten. Maar daar ging het de stakers niet om, ze kloegen over te veel werk. Pech voor de pendelaars, ze moeten maar betalen en op een andere manier ter bestemming aankomen.

Vanavond waren er twee bommeldingen in het station van Gent, gelukkig na de avondspits en gelukkig door een dommerd die de tweede keer met zijn GSM belde en aldus kon bij de kraag gevat worden. Er was toch al veel geüniformeerd volk in Gent want Zulte-Waregem speelt in het Ottenstadion tegen Newcastle voor de UEFA-beker.

In het snelnieuws op de website van Het Nieuwsblad staat om 17.04 uur en om 18.06 uur te lezen dat de tariefverhoging van de NMBS volgend jaar in februari beperkt zal blijven omdat de treinen niet stipt genoeg reden. De jaarlijkse tariefaanpassing van de NMBS wordt in naleving van het beheerscontract mee bepaald door de gemiddelde stiptheid in de 12 maanden tot juni van het vorige jaar. De tariefaanpassing die de NMBS doorvoerde op 1 februari 2007 (gemiddeld 3,12 procent) weerspiegelde dus ook de regelmaat van de treinen tussen juli 2005 en juni 2006. Volgens staatssecretaris Tuybens zullen de lagere stiptheidscijfers tijdens het tweede semester van 2006 zorgen voor een beperking van de volgende tariefverhoging die ingaat op 1 februari 2008. Over heel 2006 bekeken, daalde de stiptheid van de treinen met 1,3 procent tot 90,6 procent. Tuybens antwoordde dat trouwens op vraag van De Padt, vroegere burgemeester van Geraardsbergen, stad dat wat te lijden had onder de wijzigingen in de dienstregeling van december 2006.

Nog een paar nieuwtjes uit de krant: in 2004 en 2005 werden resp. 517 en 556 mensen door de treinbegeleider beboet met 50 euro voor het niet naleven van het rookverbod in treinen. Het gaat om degenen die het forfaitair boetebedrag van 12,50 euro niet onmiddellijk in de trein betaalden. De NMBS beschikt niet over cijfers van het aantal directe betalers. Het verbod om te roken op de trein, in stationsgebouwen en op (overdekte zoals in Brussel Centraal, zal men wel bedoelen) perrons is sinds 1 januari 2004 van kracht. In 2004 werden 348 rokers met een herinneringsbrief aangemaand om de boete van 50 euro te betalen en nadien volgden nog eens 189 ingebrekestellingen. In 2005 waren er dat 382 en 231. Discussies omtrent het rookverbod leidde in 2004 23 keer tot agressie tegen de treinbegeleider. In 2005 was dat 39 keer het geval. Ook de spoorwegpolitie treedt op tegen rokers. Van januari 2005 tot en met juni 2005 schreef de politie 470 processen-verbaal uit voor het roken in de stations, de perrons en treinen. Het merendeel werd opgesteld in de regio Brussel. ,,Er worden over het algemeen veel aanmaningen en waarschuwingen gegeven. Meestal volstaan die om de betrokkene de sigaret te doen doven'', aldus staatssecretaris Tuybens. Slechts in 2 van de 470 gevallen werd de reiziger agressief. Vanavond, in de IC2238 (Genk-Gent) zag ik inderdaad een gedoofde peuk.

Het tweede nieuws is dat Leo Pardon, directeur-generaal Reizigers bij de NMBS, in zijn afscheidsinterview geen blad voor de mond neemt. Pardon gaat eind deze maand na 38 jaar bij het spoor met pensioen. En gezien hij dan geen trein meer nodig heeft, vindt hij dat op regionale lijnen beter bussen dan treinen zouden rijden. Dat is niet alleen stukken goedkoper, maar ook veel flexibeler, denkt hij. Ex-baas Schouppe en natuurlijk ook de vakbonden zijn het daar niet mee eens. Verder vindt hij dat het Gewestelijk Expressnet (GEN) eerder iets zou zijn voor de MIVB. Over de MIVB gesproken, houders van een geldig metrokaartje kunnen binnen Brussel de trein nemen, omgekeerd echter niet, met mijn Key Card heb ik geen recht op vervoer van de MIVB. Beetje discriminerend, hé?

Voor de rest blijken Tuybens' woorden van een paar weken geleden 's morgens niet van toepassing te zijn...

Van de regionale TV-zender, sinds kort TV Oost geheten (vroeger Kanaal 3), vernam ik dat in het station van Denderleeuw een nieuw seinhuis zal gebouwd worden. De bouw begint wellicht nog dit jaar, zou over twee jaar moeten klaar zijn en de omschakeling naar het seinen per computer zou over vijf jaar een feit moeten zijn. Omdat het dan via de computer zal verlopen, zou men meer stiptheid kunnen waarborgen, maar iedereen weet dat ook computers, zoals alle machines, kunnen mankeren. Bovenal zou het nieuwe seinhuis de werkomstandigheden voor het personeel verbeteren, en daar kan niemand een bezwaar tegen hebben. Het nieuwe seinhuis zal gebouwd worden, als ik de beelden goed geïnterpreteerd heb, aan de pendelparking. Daar staat nu al een gebouwtje waar personeel gehuisvest is, nu wordt nog van uit het stationsgebouw geseind.

Er viel vandaag het een en het ander te lezen over de NMBS. Staatssecretaris van Overheidsbedrijven Bruno Tuybens geeft het management van de NMBS een niet mis te verstaan signaal. "Mijn geduld is op, de treinen moeten stipter rijden". Tuybens aanvaardt de achteruitgang van de stiptheidscijfers, die deze week bekend werden gemaakt, niet. "Ik zeg niet dat ze hun best niet doen op de werkvloer, maar ik heb het gevoel dat de bedrijfstop niet van het probleem wakker ligt".* Voor het eerst in jaren is de stiptheid van de NMBS gedaald, tot onder het niveau van Nederland zelfs. 61 procent van de vertragingen komt door materiaaldefecten, vergissingen en andere soortgelijke incidenten. "Onaanvaardbaar veel", zegt een boze Tuybens. Hij verwacht dat de NMBS dit jaar alles op alles zet om het reiscomfort te verbeteren. "Speciale acties, zoals de Kuifje-treinen zijn goed, maar de NMBS moet zich in de eerste plaats bezighouden met haar kerntaken: de treinen moeten stipter rijden, de stations en rijtuigen moeten netter en de informatie moet verbeteren. Er moeten tastbare resultaten komen". "Het is niet dat er geen middelen zijn", zegt Tuybens nog. "Er is geld, er zijn briljante ingenieurs en bijna de volledige personeelssterkte die ze nodig hebben, is aanwezig. Maar hun hart slaat niet over van het probleem, ik heb het gevoel dat ze er niet genoeg voor gaan".

* Da's al zo van in de tijd van Schouppe...

Wat later viel dit te lezen, wellicht in reactie op Tuybens' verzuchtingen: Vorig jaar daalde stiptheid voor het eerst in jaren tot 90,6 procent. "De stiptheid van de treinen in 2006 was inderdaad niet goed, maar Infrabel heeft een plan met nieuwe maatregelen klaar," zo zegt Frédéric Petit, woordvoerder van spoorinfrastructuurbeheerder Infrabel. "De stiptheid moet voor Infrabel een absolute prioriteit zijn en blijven. Het is iets waar we constant mee bezig zijn en waar we in 2006 ook 8 miljoen in hebben geïnvesteerd", zegt de Infrabel-woordvoerder. "Maar we moeten toegeven dat de stiptheid in 2006 niet goed was," aldus Petit. Daarom heeft Infrabel voor 2007 ook een plan met maatregelen uitgewerkt om de stiptheid te verbeteren. Die maatregelen vallen in drie categorieën. "Ten eerste: gerichte werken en investeringen op plaatsen waar het nodig is om zo storingen te vermijden - het gaat dan vooral om investeringen in gevoelige installaties als seinen en bovenleidingen. Ten tweede: een uitbreiding van het aantal mobiele interventieploegen (tot 22 ploegen) die kunnen uitrukken als er problemen of storingen zijn. Ten derde: inspanningen om de hinder voor de reizigers te beperken en om hen zo goed mogelijk te informeren," verduidelijkt Petit. "De reiziger is onze absolute prioriteit en iedereen bij Infrabel is elke dag 100 pct bezig zich daarvoor in te spannen." (dat was ooit anders...) Onlangs verklaarde Infrabel-topman Luc Lallemand op de nieuwjaarsreceptie van de NMBS-Groep nog dat Infrabel voor 2007 drie prioriteiten heeft: "stiptheid, stiptheid, stiptheid". Reiscomfort heeft anders ook zijn belang, hoor.

De NMBS stuurt haar dienstregeling al bij, zoals gisteren gemeld. Een reeks bijsturingen zijn reeds uitgevoerd, anderen treden op 5 februari of later in werking. De bijsturingen moeten het aantal reizigers die benadeeld zijn door de nieuwe dienstregeling meer dan halveren. Dat maakte de NMBS woensdag op een persconferentie bekend. De nieuwe NMBS-dienstregeling trad op 10 december 2006 in werking en weekte meteen een pak reacties los. Op 11 december was er een piek in het aantal klachten (175). De NMBS maakte een analyse van die klachten en stelde vast dat de top vijf zich concentreerde rond de verbindingen St-Niklaas-Dendermonde-Brussel (lijn 60), Luik-Leuven-Brussel (lijn 36), Gent-Oostende (lijn 50a), Gent-Aalst-Brussel (lijn 50) en Hasselt-Leuven (lijn 35). Op bepaalde lijnen zijn al aanpassingen uitgevoerd en wordt gewerkt aan verdere ingrepen.

Voor mij is niets veranderd, en dat hoefde ook niet. Vandaag nam ik de trein naar Poperinge, die 10 minuten vertraging had, maar toch nog voorsprong kreeg op de intercity die ik gebruikelijk neem, en die in principe een minuut eerder had moeten doorkomen.

Vandaag las ik in de krant dat de NMBS haar nieuwe dienstregeling gaat bijsturen. Dat gebeurt op basis van een analyse van de klachten en opmerkingen van reizigers. De precieze aanpassingen worden morgen (woensdag) toegelicht op een persconferentie in Brussel (en ook op de website van de kranten?). Op 10 december 2006 paste de NMBS haar dienstregeling aan. Het ging om de meest ingrijpende aanpassing sinds 1998. Niet iedereen bleek echter even tevreden met de nieuwe regeling. De Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers opende een meldpunt waarop snel honderden klachten binnenkwamen en ook de ombudsman van de NMBS kreeg een resem klachten. Ook bij de NMBS-klantendienst zelf stroomden een pak opmerkingen binnen. Die zijn nu grondig onderzocht en op basis van die analyse wordt de dienstregeling nu bijgestuurd. Vorige week vrijdag gaf NMBS-topman Marc Descheemaecker op de nieuwjaarsreceptie van de NMBS-Groep nog toe dat de nieuwe dienstregeling nadelig was voor 15.000 dagelijkse reizigers. "De situatie is voor 200.000 reizigers niet veranderd, voor 170.000 reizigers is ze verbeterd en voor 15.000 reizigers objectief verslechterd", aldus Descheemaecker.

Als "mijn" IC-trein van 's avonds stipt is (hij is vijf minuten eerder geprogrammeerd en op spoor 2 i.p.v. 4), ben ik bij de 170.000 reizigers, zoniet bij de 200.000, daar moet de NMBS dus niet aan de dienstregeling sleutelen. Maar wel voor de mensen die moeten overstappen, of die, door de brand in het transformatorkot, met te weinig aanbod geconfronteerd worden (te weinig zitplaats).

Over te weinig zitplaats gesproken, deze week is het wat meer zoeken voor wie instapt in het eerste rijtuig van de piekuurtrein, want er zijn zo'n 20 zitplaatsen opgeofferd aan de ruimte met toegang tot de perrons voor de treinbegeleider.

Vandaag las ik in de krant dat technische problemen voor treinvertragingen zorgen, drie Thalys-treinen waren daardoor 90 minuten vertraagd. Maar op het eind van dat artikel stond ook dat in Denderleeuw dan weer een paard op het spoor stond waardoor de trein richting Dendermonde vertraging opliep. Bizar hierbij vind ik tevens vooral dat de trein richting Dendermonde vertraging zou opgelopen hebben, want er is geen rechtstreekse verbinding, je moet al via Wetteren of Jette naar Dendermonde.

Vandaag las ik een naar bericht in de krant, het doet denken aan de woensdag voor Pasen 2006... "Voor de tweede keer in relatief korte tijd is een 22-jarige man in volle spitsuur op de trein tussen de Brusselse stations Zuid en Centraal door jongeren overvallen. Toen een mes werd bovengehaald, dacht het slachtoffer Stijn aan wat Joe Van Holsbeeck vorig jaar is overkomen. "Eind vorige week nam ik de trein van 18.02 uur in Brussel Zuid. Ik zat nog alleen in de coupé", vertelt hij."Nauwelijks was de trein vertrokken, of drie jongeren stapten binnen en namen voor en naast mij plaats. Ik wist meteen dat dit niet goed zou aflopen." De drie vroegen hoe laat het was, wellicht in de hoop dat Stijn daarvoor naar een gsm zou grijpen. ,,Ik wist echter dat de trein stipt vertrokken was en kon ze zonder meer een antwoord geven", zegt hij. "Dat zinde hen niet en ze werden veel dreigender. Een van hen haalde een zakmes boven. De herinnering aan wat Joe Van Holsbeeck in het Centraal Station ook al in volle spits was overkomen, spookte door mijn hoofd. De drie vroegen geld en mijn gsm. Met mijn oude gsm waren ze niet blij en ik had enkel wat muntgeld bij, terwijl zij biljetten wilden. Toen ze er met mijn rugzak vandoor wilden, stond ik recht en werd er wat wat heen en weer getrokken. Zodra de trein het station binnenreed, sprongen de drie eruit en verdwenen in het volk." Ook bij de vorige aanranding op een Brusselse trein konden jonge overvallers Stijn in volle spits omsingelen zonder dat iemand tussenbeide kwam. De man heeft aangifte gedaan bij de politie." 18.02 uur is toch niet zo bijzonder laat, hé, om met dergelijke risico's rekening te moeten houden? Straks moet de NMBS ook al spotters aanwerven en met de trein mee sturen, zoals De Lijn in Antwerpen...

De NMBS zelf is wellicht gelukkig met de vandaag gepubliceerde statistieken. Ze heeft in 2006 voor het eerst in haar bestaan meer dan 200 miljoen reizigers vervoerd. Dat is een stijging met 6,3 pct tegenover 2005. Het afgelopen jaar vervoerde de NMBS 189 miljoen binnenlandse reizigers, een stijging met 6,2 pct tegenover de 178 miljoen in 2005. In het internationale reizigersverkeer steeg het aantal reizigers van 14 tot 15 miljoen klanten. Ook het vrachtvervoer ging er op vooruit (+6,6 pct) met een totaal van 8,5 miljard ton-kilometer. De omzet van de NMBS (exclusief overheidsbijdrage) steeg met 10,3 pct. Subsidies inbegrepen kon een globale omzet genoteerd worden van 2.063,3 miljoen euro of 8,8 pct meer dan in 2005.

Vanmorgen was 't al gedaan met de stiptheid. Gezien ik niet moet overstappen, is 't voor mij nog zo erg niet. De nieuwe dienstregeling van vorige maand heeft een klachtenregen veroorzaakt bij de ombudsdienst van de spoorwegen en bij de Bond van Trein-, Tram- en Busgebruikers (BTTB). Bij de BTTB staat de teller op 350. Bij de ombudsdienst werden al 260 dossiers geopend (niet iedere melder bij de BTTB dient dus klacht in bij de ombudsman). De ombudsdienst spreekt trouwens van een explosie van het aantal klachten in het algemeen in de periode november-december (dus nog voor de dienstregelingswijziging en, zeer kort nadien, de brand van half december). De top-drie van ergernissen bestaat uit de verbinding Dendermonde-Brussel, de stoptreinen tussen Leuven en Brussel, en het feit dat de treinen tussen Gent en Brussel met vier minuten verschoven zijn. Die klachten komen vooral van reizigers die moeten overstappen en hun aansluiting dikwijls missen.

Vanmorgen en vanavond was de trein, waar ik in zat, stipt op tijd op mijn bestemming, respectievelijk Brussel Schuman en Denderleeuw. Je ziet, als 't goed is, zeg ik het ook. Al is goed toch normaal, hé?

Op de website van De Standaard lees ik dat het treinverkeer van en naar Brussel tot in maart verstoord blijft, dat is het gevolg van een brand in Brussel-Zuid op 18 december. De aanpassingen, die gelden sinds 2 januari en tot en met 23 maart 2007, zijn een verfijning van de maatregelen die tussen 18 en 22 december 2006 al werden getroffen, zo luidt het. Er worden in vergelijking met die periode slechts zes in plaats van 31 treinen geschrapt. In de ochtendpiek worden twee treinen afgeschaft, wordt de bestemming van zes treinen gewijzigd en worden vijf treinen beperkt tot een station waar aansluiting is voorzien, zo luidt het. Tijdens de avondpiek worden vier treinen afgeschaft en wordt de herkomst van vier treinen gewijzigd. Ook hier is de dienstregeling zo opgesteld dat de reizigers met een andere trein op hun bestemming geraken. Nog 's avonds zijn vier Benelux-treinen beperkt tot het station Antwerpen-Berchem. De NMBS en Infrabel verontschuldigen zich nog eens voor de ongemakken als gevolg van de brand. Meer informatie kan worden bekomen op de infolijn van de NMBS (02-528.28.28). Dus ondanks dit ongemak had ik twee keer geen minuut vertraging.